މީގެ ދިހަ އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ކުރިން، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ދެކުނުގެ ބިޔަ ރާޅުތަކުގެ ތެރެއަށް ގެއްލުނު މެލޭޝިއާ އެއާލައިންސްގެ ފްލައިޓް އެމްއެޗް370 ގެ ހަނދާންތަކަކީ އަދިވެސް ގިނަ ބައެއްގެ ހިތްތަކުގައި ލަކުނުލާފައިވާ ކަމެކެވެ. 239 ފަސިންޖަރުންނާއެކު ދަތުރުކުރި މި ބޯޓު ގެއްލުނު ފަހުން، އެ މީހުންގެ އާއިލާތަކުން ދަނީ ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އުންމީދުގެ ހުޅުކޮޅެއް ފެނޭތޯ އިންތިޒާރުކުރަމުންނެވެ. ބެއިޖިންގްއާއި ކުއަލަލަމްޕޫރުގައި ތިބި އާއިލާތަކުގެ ލޮލުން އޮހޮރެމުންދާ ކަރުނައަށް އަދިވެސް ނިމުމެއް ނާދެއެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ކުރި މަސައްކަތުން އެއްވެސް ނަތީޖާއެއް ނުފެނި، ގިނަ ބަޔަކު މާޔޫސްވެފައި ވަނިކޮށް، ދާދި ފަހުން މިވަނީ އެ އާއިލާތަކުގެ ހިތްތަކަށް ކުޑަ ނަމަވެސް ތަސައްލީއެއް ލިބިދާނެ ފަދަ އާ ހަބަރެއް ލިބިފައެވެ.
މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ އެމްއެޗް370 ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އަލުން ފެށުމަށް ނިންމައި، އެމެރިކާގެ ޓެކްސަސްއަށް ނިސްބަތްވާ މެރިން ރޮބޮޓިކްސް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ އޯޝަން އިންފިނިޓީއަށް އެ ހުއްދަ ދީފައެވެ. މެލޭޝިއާގެ ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު އެންތަނީ ލޯކް ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ވަނީ ރުހުން ދީފައެވެ.
މި އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލާފައިވަނީ ބޯޓުގެ ބައިތައް ފެނިއްޖެ ހާލަތެއްގައި އެކަނި ފައިސާ ދޭ ގޮތަށެވެ. އެގޮތުން، ބޯޓު ފެނިއްޖެނަމަ އެ ކުންފުންޏަށް 70 މިލިއަން ޑޮލަރު ދިނުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ބުރަ ނުވާނެ ގޮތަކަށް، ނަމަވެސް ނަތީޖާއެއް ނެރުމަށް ބާރުއެޅޭނެ ފަދަ އުސޫލަކުން އެކުލަވާލާފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
އާ ހޯދުންތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ދެކުނުން 15،000 އަކަ ކިލޯމީޓަރުގެ އާ ސަރަހައްދެއްގައެވެ. މީގެ ކުރިން 2018 ވަނަ އަހަރުވެސް އޯޝަން އިންފިނިޓީން ވަނީ މި ބޯޓު ހޯދުމަށް އަމިއްލަގޮތުން މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެ ފަހަރު އެއްވެސް ނިޝާނެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އޯޝަން އިންފިނިޓީގެ ސީއީއޯ އޮލިވާ ޕްލަންކެޓްއާ ހަވާލާދީ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، 2018 ވަނަ އަހަރާ އަޅައި ބަލާއިރު އެ ކުންފުނީގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއަރާފައެވެ. އަދި ގިނަ މާހިރުންނާ ގުޅިގެން ޑޭޓާ އެނަލައިޒްކޮށް، ބޯޓު އޮންނާނެ ކަމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ލަފާކުރެވޭ ސަރަހައްދު މިހާރު ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ކުރިއެރުންތަކާއެކު، ކުރިން ނުފެނި ހުރި ކަންކަން މިފަހަރު ފެނުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމަށް އޭނާ ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
މާޗް 8، 2014 ގައި ކުއަލަލަމްޕޫރުން ފުރައިގެން ބެއިޖިންގްއަށް ދަތުރުކުރި ބޯއިންގް 777 މަރުކާގެ މި ބޯޓު ރާޑަރުން ގެއްލުނީ އުދުހެން ފެށިތާ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބޯޓުގައި ތިބި 239 މީހުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ޗައިނާގެ ރައްޔިތުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، އެކި ބޭނުންތަކުގައި ދަތުރުކުރި އާންމުން ހިމެނެއެވެ. ސެޓެލައިޓް ޑޭޓާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ބޯޓު ވަނީ އޭގެ އަސްލު މިސްރާބު ބަދަލުކޮށް، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ދެކުނާ ދިމާއަށް ދަތުރުކޮށްފައެވެ. އަދި ބޯޓު ވެއްޓިފައިވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ. މި ހާދިސާއަކީ ޒަމާނީ އޭވިއޭޝަންގެ ތާރީހުގައި ހިނގި އެންމެ ބޮޑު އެއް ސިއްރުގެ ގޮތުގައި އަދިވެސް އޮތީ ވެފައެވެ.
ބޯޓު ގެއްލުމާއެކު، ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތައް ގުޅިގެން ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އަގުބޮޑު ހޯދުންތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. އޮސްޓްރޭލިއާއާއި، ޗައިނާއާއި، މެލޭޝިއާ ގުޅިގެން ހިންގި މި އޮޕަރޭޝަނުގައި ކަނޑުގެ އަޑީގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް ބަލައި ފާސްކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ބޯޓު އޮތް ތަނެއް އޭރު ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. އޭގެ ފަހުން، އެފްރިކާގެ އިރުމަތީ އައްސޭރިފަށަށާއި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ބައެއް ރަށްތަކަށް ބޯޓުގެ ބައެއް ބައިތައް ލައްގާފައިވެއެވެ. މިއީ ބޯޓު ވެއްޓިފައިވާ ކަމުގެ ހެކިތަކެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މި ބައިތައް ފެނުމުން، ބޯޓު ދަތުރުކުރި ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ މަގު އިތުރަށް ޔަގީންކުރުމަށް އެހީތެރިވެދިނެވެ.
އޯޝަން އިންފިނިޓީން ބޭނުންކުރާ ޒަމާނީ އުޅަނދުތަކަކީ ކަނޑުގެ އަޑީގެ ވަރަށް ފުން ހިސާބުތަކަށް ފީނައިގެން، ސާފު މަންޒަރުތައް ނެގުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އުޅަނދުތަކެކެވެ. މީގެ ކުރިން ކުރި މަސައްކަތްތަކުގައި ދިމާވި އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ކަނޑުގެ އަޑީގެ މާހައުލު އޮންނަ ގޮތުންނާއި، މޫސުން ގޯސްވުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތް މެދުކަނޑާލަން ޖެހުމެވެ. ނަމަވެސް މިފަހަރު ބޭނުންކުރާ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުން، މޫސުމީ ގޮންޖެހުތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ފަސޭހަވެ، މަސައްކަތް ހަލުވިކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
އާއިލާތަކަށް ލިބިފައިވާ ހިތާމައަކީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހިތާމައެކެވެ. ބައެއް މީހުންގެ ދަރިން، އަނެއް ބައެއްގެ މައިންބަފައިން، އަދި އަނެއް ބައެއްގެ ފިރިންނާއި އަނބިން މި ހާދިސާގައި ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ކޮންމެ އަހަރެއްގެ މާޗް މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު، މި އާއިލާތަކުން އެއްވެ، އެ މީހުންގެ ލޯބިވާ މީހުންގެ ހަނދާންތައް އާކުރެއެވެ. މިފަދަ ބައްދަލުވުންތަކުގައި އެ މީހުން އަބަދުވެސް ގޮވާލަމުން ދިޔައީ، ބޯޓު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާނުލައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށެވެ. މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުގެ މި ނިންމުމަކީ، އެ އާއިލާތަކުގެ އާދޭސްތަކަށް ލިބުނު އިޖާބައެއް ކަމުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ.
މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުން އާ ހޯދުންތަކަށް މި ރުހުން ދިނީ، މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރާތާ ތިން މަސް ދުވަސް ފަހުންނެވެ. ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު ލޯކް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސަރުކާރުން އޮތީ ބޯޓު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށާއި، ފަސިންޖަރުންގެ އާއިލާތަކަށް ހިތްހަމަޖެހުމެއް ހޯދައިދިނުމަށް އަޒުމު ކަނޑައަޅައިގެންނެވެ. މިއީ އާއިލާތަކަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެކެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ޖަވާބެއް ނުލިބި ތިބި އާއިލާތަކަށް، މި އާ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އަލިމަގެއް ފެނިދާނެ ކަމުގެ އުންމީދު ވަނީ އާވެފައެވެ. އާއިލާތަކުން ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ބޯޓު ވީތަނެއް އެނގުމެއް ނޫނެވެ. އެ މީހުންގެ ލޯބިވާ މީހުންނަށް ވީގޮތް އެނގި، ހިތްތަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުމަކީ އެ މީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އެދުމެވެ.
ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން، އޯޝަން އިންފިނިޓީން މިހާރު ވަނީ އެ ކުންފުނީގެ އުޅަނދެއް އެ ސަރަހައްދަށް ފޮނުވާފައެވެ. އަދި މި މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ދުވަސްވަރަކީ ޖެނުއަރީން ފެށިގެން އޭޕްރީލް މަހުގެ ނިޔަލަށް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އިންޑިއާ ކަނޑުގެ އަޑީގައި ފޮރުވިފައިވާ މި ބޮޑު ސިއްރު ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މި އާ ދަތުރަކީ، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައި ކާމިޔާބު މަސައްކަތަކަށް ވާނެ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު އުންމީދުކުރެއެވެ. މި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައިކަން އަދި ނޭނގުނު ނަމަވެސް، މިއީ އެތައް ބައެއްގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދިފައިވާ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބެއް ހޯދުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.